08 Tem El Yazması Hakkında Bilinmesi Gereken Her Şey!
El Yazması Hakkında Bilinmesi Gereken Her Şey!
El yazması edebi, bilimsel, sanatsal ve tarihi öneme sahip tamamen elle yazılmış olan belge, kitap ve eserlerdir. Elyazması yazarına müellif denir. El yazmasını kopya edip çoğaltan kişiye hattat, müstensih denir.
Sizde el yazması bir kitap mı var? Yıllardır el yazması kitap alımı yapıyoruz. Eseriniz dini bir metin ise el yazması Kuran alımı sayfamız, Osmanlıca ise Osmanlıca kitap alımı sayfamız da incelenebilir.
Elle yazılan eserlerin ilk nüshası müellif nüshası olarak tanımlanır. Müellif nüshası iki biçimde olabilir:
Müellif hattı: Eserin müellif tarafından kendi el yazısı ile yazmasıdır.
Müellif diktesi: Müellifin, eserini birisine söyleyerek yazdırmasıdır.
El yazması eserler, aklamı sitte denilen yazı tipleriyle yazılmıştır. Bu yazı tipleri sülüs, nesih, muhakkak, reyhani, tevkii, rika ve talik yazı olarak isimlendirilmişlerdir. Diğer yazı tipleri ise makili, hicazi, kufi, divani, siyakat, nestalik, mağribi, müsenna, cali, Gubari diye adlandırılmıştır.”
El ile yazılan bu eserler önemli kültür varlıklarından sayılmaktadır. Deri, papirüs, kâğıt ve kumaş gibi farklı malzemelerin üzerine yazılan bu el yazmaları eşsiz ve tektir. Yazısının güzelliği, cilt ve sayfa kenarlarına işlenen süslemeler el yazmalarını sanat değeri açısından paha biçilemez konuma getirir. El yazmaları kişisel koleksiyonların da en kıymetli parçalarıdır. Matbaanın gelişmesiyle zamanla bu elle yazılan eserler antika halini almıştır.
İnsanlık tarihinde yapılan en önemli keşiflerden birisi Sümerler tarafından yazının icat edilmesidir. Yazı, insan yaşamının tüm alanlarını doğrudan ve birinci dereceden ilgilendirmektedir. Bugün bilim, teknik, kültür ve uygarlık alanlarındaki gelişme ve ilerlemeler yazı ile mümkün olabilmiştir.
El yazması eserler, geçmişin düşünce ve bilgi birikiminin yeni nesillere aktarılmasında önemli bir görev üstlenmektedir. Bu miras ve birikim, orijinal düşüncelerin oluşumu ve yeni ufukların açılmasında son derece önemlidir.
İslamiyet dünyasında yazılan ilk yazma eser, Hz. Osman’ın halife olduğu sırada yazılan Kur’an-ı Kerim’dir. Osmanlı coğrafyasında farklı din, dil ve kültüre sahip milletler kendi dillerinde çok sayıda el yazması eserler üretmiştir.
Ülkemiz el yazması eserler bakımından çok zengin koleksiyonlara sahiptir. Yalnızca resmi kütüphane ve müzelerde değil, vatandaşların kişisel koleksiyonlarında da epeyce el yazması risale, kitap, ferman ve eser bulunmaktadır.